ʻO kekahi mau'ōlelo kahiko e pili ana i nāʻano a me nā hiʻohiʻona, e like me "Eʻikeʻia nā keiki me ka loheʻoleʻia," a, "E wehe mau ke kanaka i kona pāpale i kona wā e komo ai i kahi keʻena." Ke hoʻohana nei paha kekahi o kēia mau lula kahiko? I kekahi mau mea,ʻae, akā,ʻaʻole pono e paʻa i ka paʻa, aiʻole e mālamaʻia e nā mākaʻi o nāʻano kūikawā i kēia manawa me ka hoʻowahāwahā i ka loli.
Ke manaʻoʻoe i nā mea a kou mau kūpuna i haʻi ai iāʻoe, e noʻonoʻo i nā manawa.
Akā e hoʻomanaʻo i ka mahalo a me ka maikaʻiʻaʻole loa e hele i keʻano.
Nā keiki
I koʻu manaʻo e hiki iā mākou ke aʻo nui mai nā keiki i ko mākou aʻoʻana iā lākou, pono lākou eʻike e pili ana i kekahi mau hiʻohiʻona a me nā kulekele pili pono e pono ai lākou e hahai i ka pilina ma ka honua. Eia koʻu mau manaʻo ma luna o kekahi mau kānāwai o ka wā kahiko.
- "Eʻikeʻia nā keiki a loheʻoleʻia." ʻO nā lā ia e mālama ai nā kamaliʻi i ko lākou mau lehelehe i hoʻopaʻaʻia i ke alo o nā mākua. Eia naʻe, pono lākou e aʻo i nā mea i kūponoʻole e'ōlelo. Pono nā mākua e noʻonoʻo i ka aʻoʻana i kā lākou poʻe'ōpiopio i nāʻano maikaʻi e pale aku ai iā lākou mai ka hana hewaʻole.
- E'ōlelo mau "makemake" a "hoʻomaikaʻi." He kūkala pololei kēia no kekahi, me kaʻole o nā makahiki. Eʻoluʻolu e hoʻomau i nā hua'ōlelo a me nā hua'ōlelo . Mahalo.
- "Mai kamaʻilio me kou waha." 'Aw. E hoʻolohe i kēia i ka wā e puni neiʻoe iaʻu, aiʻole paha e ala wau i luna eʻike i kahi mea'ē aʻe eʻaina pāʻina.
- "E hoʻolohe mau i ka makua i loko o ka lumi." Inā maikaʻi nā mākua a pau, nā poʻe aloha a me ka makemake nui o ke keiki i ka naʻau, pono paha paha. Akāʻo ka hapanui o mākou eʻike i nā kūlana kahi i hana hoʻomāinoino ai nā mākua i ka hoʻoloheʻana o nā keiki, no laila, pono e hoʻomaopopo ka keiki i nā mea e kūponoʻole ai ke hanaʻia e ka makua.
ʻO nā'ōpio
ʻO ka nui o nā mākua e makaʻu nei i ka poʻe'ōpio, aʻo ia kekahi mea e ponoʻole. ʻOiai, hiki i nā'ōpio keʻikeʻia he mau keiki i nā kino o ke kino, akā, e like nō ko lākou makemake e like me nā kānaka a pau: makemake e aloha,ʻaeʻia, a mahaloʻia. ʻO kekahi o nā'ōlelo kahiko e pili ana i ka pilina o ka poʻe'ōpiopio ka hopena o ko lākou hōʻeha.
Eia kekahi mau hopena e pili ana i nā kānāwai kahiko no nā'ōpio:
- "Pono ke keikikāne e hālāwai me nā mākua o ke kaikamahine a ma mua o ko lāua hele muaʻana." He kulekele maikaʻi kēia no ka lā kahiko. Eia naʻe,ʻo ka hapanui o nā'ōpiopio e "pani i waho" a hele i nā hui, ma kahi iki loa. ʻO nā mea e pono ana nā mākua ke hana nei ke aʻo nei i kā lākou poʻe'ōpio i ka mea kūponoʻole a hoʻomakaʻole paha. He mea maikaʻi nō paha i nā mākua keʻike i nā hoaaloha a kā lākou mau keiki,ʻoiai i ka wā e ulu ai i ka poʻe'ōpio.
- "E kuʻupuʻu i kēlā akua. Mai paʻi i kāu pila, maiʻoki, a hoʻolilo i ke kuleana ma keʻano (ʻaʻole ma lalo o kahi noho a pākaukau paha).
- "ʻAʻole pono nā kaikamāhine e kapa i nā keikikāne." He mea hoʻowahāwahā kēlā aupuni kahiko. Nui loa nā keiki kāne'ōpiopio e makaʻu nuiʻaʻole lākou eʻike i ke kaikamahine keʻoleʻo ia e kāhea iā ia. Akā, inā hōʻikeʻo ia i kahi hōʻailonaʻaʻole makemakeʻo ia, pono iā ia ke hoʻi i hope, aʻo ia paha e hele aku ma keʻano he kahu.
- "Ināʻaʻoleʻoe he mea maikaʻi e'ōlelo ai, mai pane iki aʻe." Ināʻaʻohe kumu o kāu e noʻonoʻo ai (e like me ka paleʻana i kahi) a kū i kahi e hōʻeha ai i kekahi mea'ē aʻe, e mālama iāʻoe iho. ʻAʻohe mea maikaʻi i ka nānā aku i kaʻona.
ʻO nā mākua
Pono nā māhele o nā kaumāne kahiko e pili ana i nā keiki a me nā'ōpio i nā mākua. Pono kākou e pāʻani maikaʻi me kekahi i kekahi, e mahalo i ko kākou mau hoa noho a me ka mea i loko o ka'ōpuni hou , a pale i ka hoʻonāukiuki. Eia kekahi mauʻoihana kahiko o ke kula i manaʻoʻia e pono e hoʻohālikelikeʻia:
- "E pono i ke kanaka ke wehe mau i kona pale i loko." He kulekele kūʻokoʻa kēia i kēia mau lā, akā,ʻo ka kulekele ma mua, inā e hoʻopili ka pāpale i kaʻike o kekahi, e hoʻopau.
- "Mai hoʻowahāwahā iāʻoe iho." Ma kahi nohona, he kūlana maikaʻi kēia. ʻOiai he maikaʻi ia e haʻi aku i ka hoʻohanohano a iʻole e hōʻike i kahi hōʻailona,ʻaʻohe maikaʻi maikaʻi e hoʻonani aiʻole e hoʻohaʻahaʻa i kekahi. I kahi hui aʻoihana'ē aʻe paha, he manawa pinepineʻoe e "hoʻonani" e hōʻike i nā mea i kāu mau hana. E hana wale ma keʻano mahalo, aʻaʻole hoʻi e hōʻai'ē i ka hana a haʻi.
- "E pale i kou mau lima mai ka papaʻaina." Aia kekahi kumu no kēia kulekele:ʻO kaʻokiʻana i kahi mea hoʻonui i ka loaʻa o kahi pōpilikia. Ināʻaʻoleʻoe e makemake e pākuʻi i ka papaʻaina a kīkēkē paha i ke aniani i ka papahele, mai kau i kou mau lima ma ka papa.
- "E pono i ke kaukaualiʻi ke paʻa mau i ka puka no ka lede." ʻOiaiʻaʻole pono kēia i ka hapanui o nā hihia, he mea maikaʻi ia. ʻOiaʻiʻo,ʻo ka hapanui o nā wāhine e hiki ke wehe i nā puka pono'ī, akā, aia kekahi mau kānāwai eʻono loa.
- "E waiho i kahi i loaʻa iāʻoe." ʻO nā'ōlelo'ē aʻe, mai hoʻonele i kahi hale o haʻi a hale hoʻomaha hale paha. He kulekele maikaʻi loa kēia e pili nei. E hoʻomaʻemaʻe ma hope oʻoe iho.
- "E mahalo i ka mea kahiko." He mea maʻalahi ke nānāʻole i nā poʻe e neʻe iki ana a hikiʻole ke lohe e like me ka poʻe'ōpio, akā, mai hoʻopoina iā lākou he kumu ola ko lākou e pono e mahaloʻia.
- "Ma mua o ka hoʻomālamalamaʻana, hāʻawi aku i nā kaʻa a nā mea'ē aʻe." Ugh. Eʻoluʻolu'eleʻale i loko o ka hale. ʻAʻole hiki i ka hapanui o nā wahi lehulehu keʻaeʻia.
- "E kōkua i nā mea'ē aʻe." He mea maikaʻi loa ke hōʻikeʻana i ke aloha i nā poʻe'ē aʻe aʻoʻoe e pili ana. Eia kekahi laʻana, ināʻikeʻoe i kekahi kanaka maʻi i kahi hale kūʻai e ho'āʻo nei e loaʻa kekahi mea mai ka papa kiʻekiʻe, e hāʻawi aku e kiʻi iā ia.
He mau haneli, a he mau kaukani paha, aʻoi aʻe nā rula o nā kula kahiko i hoʻoholoʻia i lalo o nā makahiki. Ināʻaʻoleʻoe e maopopo inā e hoʻohana mau ana lākou, e hele a hahai ma muli o lākou a hiki i kaʻikeʻana. He aha ka meaʻoi loa i hiki i kekahi ke'ōlelo? Ke mahalo neiʻoe? He nui aku nā meaʻino e hiki ai iāʻoe ke hewa.